Rak jelita grubego

Jak zapobiegać?

Wystarczy wprowadzić do swoich codziennych nawyków zmiany, które są w stanie zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka nawet o 50%.

  1. Nie pal. Nie używaj żadnej formy tytoniu.
  2. Chroń dom i miejsce pracy – powinny być wolne od dymu tytoniowego.
  3. Utrzymuj prawidłową masę ciała.
  4. Codziennie bądź aktywny fizycznie.
  5. Zadbaj o zdrową dietę.
  6. Jeśli pijesz alkohol – ogranicz jego ilość.
  7. Bierz udział w zorganizowanych programach przesiewowych w kierunku raka jelita grubego (mężczyźni i kobiety) www.pbp.org.pl

KOLONOSKOPIA jest w Polsce metodą przesiewową

Jeśli jesteś pomiędzy 50. a 65. rokiem życia, to jest to dobry moment, by zadbać o swoje zdrowie i wykonać profilaktyczną kolonoskopię.

Dlaczego warto się zbadać?

Rak jelita grubego jest drugim najczęściej występującym nowotworem złośliwym w Polsce – co roku notuje się około 18 000 nowych zachorowań. Rak jelita rozwija się ze zmian łagodnych, tak zwanych polipów. Taka przemiana trwa najczęściej kilkanaście lat. Dzięki badaniom profilaktycznym i usuwaniu polipów możliwe jest znaczne obniżenie ryzyka zachorowania na raka jelita grubego, a także skuteczne leczenie już istniejących, bezobjawowych nowotworów we wczesnym stadium choroby.

Częstość występowania polipów i ryzyko ich zezłośliwienia wzrasta z wiekiem. Znacząca większość nowych zachorowań występuje u osób po 60 roku życia. Objęcie badaniami kobiet i mężczyzn między 50 a 65 rokiem życia ma na celu wykrycie zmian potencjalnie wyleczalnych. W tym wieku 25% osób ma polipy, a 5% jest zagrożonych rozwojem raka!

Program Badań Przesiewowych raka jelita grubego jest obecnie realizowany w dwóch systemach:

  • Pierwszy, skierowany jest do osób w wieku 55-64 lata, które otrzymują na adres domowy zaproszenie na profilaktyczną kolonoskopię z ustaloną datą, godziną i miejscem badania. Zaproszenie jest imienne i nie może być przekazane innej osobie.
  • Drugi, obejmuje osoby w wieku 50-65 lat, które chcą wykonać badanie, ale nie otrzymały jeszcze zaproszenia: mogą samodzielnie zgłosić się do ośrodka wykonującego profilaktyczną kolonoskopię.

Listę ośrodków oraz warunki uczestnictwa w programie można znaleźć na stronie internetowej www.pbp.org.pl

Kolonoskopia polega na obejrzeniu jelita od środka. Badanie wykonuje się za pomocą miękkiej, giętkiej rurki (kolonoskop) wprowadzanej przez odbyt do oczyszczonego jelita grubego i przesuwanej do ujścia jelita cienkiego.

Wprowadzanie aparatu i badanie są bezbolesne dla większości osób, może jednak powodować wzdęcie, uczucie parcia i ucisku. Badanie trwa zwykle 15-30 minut, ale warto przeznaczyć 1,5-2 godziny na wizytę w ośrodku badań profilaktycznych.

U większości osób wynik kolonoskopii będzie prawidłowy. U 25% osób będą obecne polipy, te niewielkie (<1 cm) będą usunięte od razu za pomocą dodatkowych narzędzi wprowadzonych przez kolonoskop i przekazane do badania mikroskopowego. Usunięcie polipów jest bezbolesne i bezpośrednio po zabiegu można wrócić do domu lub pracy.

Kolonoskopia jest bezpieczna!

Kolonoskopia jest bezpieczna, jednak tak, jak w przypadku każdego badania mogą wystąpić powikłania. Do najpoważniejszych należy przedziurawienie jelita lub krwawienie, mogące wymagać pilnego leczenia chirurgicznego. W Programie Badań Przesiewowych biorą udział specjalistyczne ośrodki, dlatego powikłania pojawiają się sporadycznie (przedziurawienie zdarza się w trakcie 1 na 10 000 badań).

Jak się przygotować do badania?

Obejrzenie jelita grubego wymaga oczyszczenia go z resztek pokarmowych. Dobre przygotowanie jelita poprawia jakość badania, zwiększa komfort pacjenta oraz skraca czas trwania kolonoskopii. Na kilka dni przed badaniem trzeba odebrać preparat do przygotowania jelit oraz dokładną instrukcję jak postępować przed udaniem się na zabieg.

Program profilaktyki raka jelita grubego

Dzięki realizacji programu chcemy zmniejszyć ryzyko śmierci z powodu raka jelita grubego o 60-90 proc. Badanie wykrywa polipy u ponad 25 proc. badanych, a ich usunięcie znacznie ogranicza ryzyko choroby. Bezobjawowy rak wykrywany jest u 1 na 125 badanych.

W ramach "Programu badań przesiewowych raka jelita grubego" finansujemy nie tylko profilaktyczne badania kolonoskopowe, ale też prowadzenie bazy danych, wysyłkę zaproszeń i szkolenia dla personelu ośrodków realizujących program.

Obecnie pracujemy nad uruchomieniem kolejnej edycji programu na 2019 r. Po zakończeniu konkursu, na stronie pbp.org.pl/osrodki/, znajdziesz aktualne listy ośrodków, w których będzie można wykonać profilaktyczną kolonoskopię w 2019 r. Pamiętaj, że podstawą zgłoszenia na badanie jest wypełniona ankieta, którą musisz wysłać do wybranej przez siebie placówki.

Możesz zgłosić się do badania, jeśli masz:

  • od 55 do 64 lat oraz
  • otrzymałeś imienne zaproszenie.

Nie ma znaczenia czy występują u ciebie objawy sugerujące raka jelita grubego. Twoje zaproszenie jest ważne do końca roku, w którym skończysz 64 lata.

Tak, możesz zrobić kolonoskopię, jeśli masz:

  • 50–65 lat i nie miałeś kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat,
  • 40–49 lat i masz krewnego pierwszego stopnia, u którego wykryto raka jelita grubego,
  • 25–49 lat i w twojej rodzinie wystąpił dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością (HNPCC). Musisz potwierdzić ten fakt w poradni genetycznej. W takiej sytuacji powinieneś powtarzać kolonoskopię co 2–3 lata, chyba, że badanie genetyczne wykaże, że nie masz mutacji genetycznych i możesz być zwolniony z kontrolnych kolonoskopii.

W celu kwalifikacji do badania należy skontaktować się z wybranym ośrodkiem.

Podstawą do zgłoszenia na badanie jest ankieta. Obecnie pracujemy nad uruchomieniem kolejnej edycji programu na 2019 r. Po zakończeniu konkursu, na stronie pbp.org.pl/osrodki/, znajdziesz aktualne listy ośrodków, w których będzie można wykonać profilaktyczną kolonoskopię w 2019 r. Pamiętaj, że podstawą zgłoszenia na badanie jest wypełniona ankieta, którą musisz wysłać do wybranej przez siebie placówki.

Wystarczy, że zrobisz kolonoskopię raz w życiu. Dalsze postępowanie zależy od tego, czy badanie wykryje jakieś zmiany.

Jeśli zdecydujesz się na badanie, musisz się do niego odpowiednio przygotować. Najlepiej, jeśli na 3 dni przed badaniem przejdziesz na dietę płynną. Możesz pić kawę, herbatę, wodę czy soki, a także jeść zupy – jednak bez warzyw i dodatków.

W dniu poprzedzającym badanie możesz zjeść jedynie śniadanie, bez napojów gazowanych i mleka. Po południu (ok. godz. 14.00) powinieneś zacząć przyjmować specjalny preparat do oczyszczenia okrężnicy. Reakcją organizmu będą liczne wypróżnienia. Od tego momentu nie możesz jeść, aż do badania.