cytologia

Rak szyjki macicy

Co to jest rak szyjki macicy?

Rak szyjki macicy jest jednym z najbardziej „podatnych na profilaktykę” nowotworów złośliwych u kobiet.

Badania cytologiczne umożliwiają wykrycie choroby na bardzo wczesnym etapie – już w przypadku pojawienia się stanów przedrakowych, które są wyleczalne w 100%.

Jakie są czynniki ryzyka rozwoju raka szyjki macicy?

  • przewlekłe zakażenie onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego,
  • wczesne rozpoczęcie współżycia płciowego,
  • wieloletnie stosowanie hormonalnych leków antykoncepcyjnych,
  • duża liczba partnerów płciowych,
  • duża liczba porodów,
  • wieloletnie palenie papierosów,
  • niski status socjoekonomiczny i gorszy dostęp do opieki medycznej.

Co to jest cytologia?

Badanie cytologiczne to skuteczne, bezbolesne i bezpieczne badanie komórek z szyjki macicy. Badanie to pozwala wykryć stany przednowotworowe i nowotworowe szyjki macicy, w czasie kiedy nie występują żadne objawy. Daje nam możliwość oceny czy znajdujemy się w grupie ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy.

Do pobrania rozmazu cytologicznego wykonywanego przez lekarza ginekologa lub położną wykorzystuje się sprzęt jednorazowego użytku, tj. wziernik ginekologiczny i szczoteczkę cytologiczną.

BADANIE CYTOLOGICZNE POLEGA NA ZAŁOŻENIU WZIERNIKA DO POCHWY, POBRANIU ZA POMOCĄ SZCZOTECZKI KOMÓREK ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TARCZY I W KANALE SZYJKI MACICY, A NASTĘPNIE NAŁOŻENIU ROZMAZU NA SZKIEŁKO CYTOLOGICZNE. ROZMAZ PRZEKAZYWANY JEST DO OCENY MIKROSKOPOWEJ.

Szyjka to końcowy odcinek macicy uwypuklający się do pochwy. Wyróżniamy część pochwową oraz nadpochwową szyjki macicy. Przez szyjkę przechodzi kanał szyjki, który od góry łączy się z trzonem macicy, a u dołu uchodzi do pochwy w miejscu zwanym ujściem zewnętrznym. Część pochwowa, tarcza szyjki pokryta jest nabłonkiem płaskim, kanał szyjki wyścielony jest nabłonkiem gruczołowym. Pomiędzy tymi nabłonkami znajduje się strefa przejściowa, w której rozwija się większość nowotworów szyjki macicy. W związku z tym prawidłowo pobrany rozmaz cytologiczny musi zawierać komórki nabłonka płaskiego, nabłonka gruczołowego oraz strefy przejściowej.

  • na badanie nie należy zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego,
  • na pobranie cytologii najlepiej zgłosić się nie wcześniej niż 4 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed rozpoczęciem miesiączki,
  • co najmniej 4 dni przed pobraniem wymazu cytologicznego nie należy stosować żadnych leków dopochwowych,
  • rozmaz cytologiczny należy pobrać przed badaniem ginekologicznym/USG przezpochwowym (lub od ostatniego badania ginekologicznego/USG przezpochwowego powinien upłynąć co najmniej 1 dzień).

RAK SZYJKI MACICY NIE JEST CHOROBĄ UWARUNKOWANĄ GENETYCZNIE.

RYZYKO ZACHOROWANIA NA RAKA SZYJKI MACICY PRZED 25 ROKIEM ŻYCIA W POLSCE JEST BARDZO NISKIE, DLATEGO W PROGRAMIE BADAŃ PRZESIEWOWYCH CYTOLOGIA JEST OFEROWANA KOBIETOM OD 25 ROKU ŻYCIA, CO JEST ZGODNE Z ZALECENIAMI EUROPEJSKIMI.

REGULARNE WYKONYWANIE BADAŃ CYTOLOGICZNYCH JEST SKUTECZNĄ METODĄ PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY.

PAMIĘTAJ!

Jeśli jesteś kobietą między 25 a 59 rokiem życia, raz na 3 lata wykonaj bezpłatne badanie cytologiczne w ramach programu profilaktyki, który w Polsce jest objęty kontrolą jakości. Badania można wykonać w ponad 1000 poradni ginekologiczno-położniczych lub prawie 100 poradniach lekarza rodzinnego posiadających kontrakt z NFZ.

Program profilaktyki raka szyjki macicy (cytologia)

Dzięki realizacji programu chcemy pokazać kobietom, jak ważne są badania profilaktyczne oraz zachęcić je do wykonywania cytologii.

Naszym głównym celem jest zmniejszenie liczby kobiet, które chorują i umierają na raka szyjki macicy do poziomu osiągniętego w krajach, które przodują w tym zakresie.

Program skierowany jest do kobiet wieku 25–59 lat, które są zdrowie i nie odczuwają żadnych dolegliwości.

Możesz zrobić cytologię, jeśli nie robiłaś jej w ciągu ostatnich trzech lat.

Uwaga: możesz zrobić badanie po roku, jeśli występują u ciebie czynniki ryzyka, takie jak zakażenie wirusem HIV, HPV lub przyjmujesz leki immunosupresyjne. Czytaj więcej w sekcji „Co zwiększa ryzyko zachorowania”.

Możesz zrobić badanie w ramach programu bezpłatnie, jeśli jesteś uprawniona do świadczeń opieki zdrowotnej.

Kobiety, które były leczone z powodu nowotworu złośliwego szyjki macicy, po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne) ponownie zostają objęte skryningiem cytologicznym.

Rak szyjki macicy nie jest chorobą uwarunkowaną genetycznie. Każda kobieta, w każdym wieku, może być narażona na zachorowanie.

  • przewlekłe zakażenie onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego
  • wczesne rozpoczęcie współżycia płciowego
  • wieloletnie stosowanie hormonalnych leków antykoncepcyjnych
  • duża liczba partnerów płciowych
  • duża liczba porodów
  • wieloletnie palenie papierosów
  • niski status socjoekonomiczny
  • na badanie nie należy zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego
  • na pobranie cytologii najlepiej zgłosić się nie wcześniej niż 4 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed rozpoczęciem miesiączki
  • co najmniej 4 dni przed pobraniem wymazu cytologicznego nie należy stosować żadnych leków dopochwowych
  • od ostatniego badania ginekologicznego / USG przezpochwowego powinien upłynąć co najmniej 1 dzień

Badanie cytologiczne to skuteczne, bezbolesne i bezpieczne badanie komórek z szyjki macicy. Pozwala ono wykryć stany przednowotworowe i nowotworowe szyjki macicy, w czasie kiedy nie ma żadnych objawów.

Po badaniu dowiesz się, czy znajdujesz się w grupie ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy.