rak piersi

Rak piersi i badania mammograficzne

Co to jest rak piersi?

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród kobiet w Polsce. Do tej pory nie ustalono jednoznacznej przyczyny choroby. Do wzrostu ryzyka może przyczyniać się zaburzenie równowagi hormonalnej w odniesieniu do estrogenów spowodowane otyłością, brakiem aktywności fizycznej, chorobami wątroby (w tym również uszkodzeniem wątroby wskutek przewlekłego używania alkoholu). Na wystąpienie komórek nowotworowych mogą także wpływać: późne urodzenie pierwszego dziecka, bezdzietność, wczesne wystąpienie pierwszej miesiączki lub późna menopauza.

Kobiety, które regularnie wykonują mammografię dużo rzadziej umierają z powodu raka piersi w porównaniu z tymi, które nie poddają się systematycznym badaniom profilaktycznym. U kobiet, które uczestniczą w przesiewowych badaniach mammo- graficznych częściej wykonuje się inwazyjne procedury diagnostyczne z powodu zmian podejrzanych, które często okazują się zmianami łagodnymi.

Jak są czynniki ryzyka rozwoju raka piersi?

Przyczyna powstania raka piersi nie jest dokładnie znana, ale istnieje wiele czynników, które zwiększają ryzyko jego wystąpienia:

  • wiek (najwięcej zachorowań występuje u kobiet po 50. roku życia),
  • obciążenie genetyczne,
  • czynniki hormonalne,
  • wieloletnie przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej,
  • niewłaściwa dieta, otyłość,
  • częste spożywanie alkoholu,
  • wcześniejsze choroby piersi.

Co to jest mammografia?

Mammografia jest badaniem, które za pomocą promieni rentgenowskich pozwala wykryć raka piersi w jego wczesnym stadium rozwoju. W czasie badania wykonuje się dwa zdjęcia każdej piersi. W trakcie badania niektóre kobiety odczuwają krótkotrwałe uczucie dyskomfortu związane z koniecznością ucisku piersi. Nacisk gruczołu jest konieczny w celu uzyskania zdjęć wysokiej jakości.

MAMMOGRAFIA NIE CHRONI PRZED ZACHOROWANIEM NA RAKA PIERSI. UMOŻLIWIA WYKRYCIE ZMIAN WE WCZESNEJ FAZIE CHOROBY, W KTÓREJ LECZENIE MOŻE BYĆ BARDZIEJ SKUTECZNE!

  • Etap podstawowy – wykonanie badania mammograficznego. W przypadku prawidłowego wyniku zalecenie ponownego zgłoszenia za dwa lata; jeśli wynik jest pozytywny (wykrycie nieprawidłowości) pacjentka jest kierowana na pogłębioną diagnostykę.
  • Etap pogłębionej diagnostyki – ma na celu wyjaśnienie nieprawidłowości, które pojawiły się w trakcie badania mammograficznego (dodatkowe badanie mammograficzne, badanie fizykalne, badanie USG, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja chirurgiczna).

Możesz zrobić mammografię, jeśli nie robiłaś jej w ciągu ostatnich dwóch lat.

Uwaga: możesz otrzymać wskazanie do zrobienia ponownej mammografii po roku, jeśli występują u ciebie czynniki ryzyka, takie jak rak piersi wśród najbliższych członków rodziny. Czytaj więcej w poniższej sekcji „Co zwiększa ryzyko zachorowania”.

Samobadanie piersi

Jak jest zbudowana pierś?

Gruczoł piersiowy jest zbudowany z około 15-20 zrazików i przewodów. Otoczony jest tkanką tłuszczową, mięśniową oraz włóknistą. U młodych kobiet piersi składają się głównie z tkanki gruczołowej, a u dojrzałych z tkanki tłuszczowej.

STAŃ PRZED LUSTREM OBSERWUJĄC SWOJE PIERSI, POSZUKAJ ZMIAN W KSZTAŁCIE, SYMETRII, ZARYSIE PIERSI.

  1. Opuść ręce swobodnie.
  2. Unieś ręce do góry.
  3. Załóż ręce za głowę.
  4. Oprzyj ręce na biodrach.
  5. Oprzyj silnie ręce na biodrach, jednocześnie pochyl tułów do przodu.
  6. Uciskając brodawkę, sprawdź czy nie wydobywa się z niej wydzielina.
  7. Opuszkami palców uciskaj pierś i jej okolice, poszukaj zgrubień i guzków. Sprawdź, czy nie masz powiększonych węzłów chłonnych w okolicach pachowych.
  8. Badanie powtórz w pozycji leżącej.
  9. Powtórz wszystkie czynności badając drugą pierś.

Co powinno mnie zaniepokoić?

  • zmiana wielkości i kształtu piersi nieustępująca po miesiączce,
  • guzki lub zgrubienia wyczuwalne w piersi lub pod pachą,
  • zmiana koloru skóry piersi,
  • wciąganie skóry piersi,
  • pomarszczenie lub łuszczenie się skóry piersi.

PAMIĘTAJ!

Samobadanie piersi nie zmniejsza umieralności z powodu nowotworu, ale podnosi świadomość w zakresie chorób piersi i może być elementem kształtującym tzw. czujność onkologiczną. Wszelkie zmiany, których wcześniej nie było, powinny Cię zaniepokoić i skłonić do konsultacji ze specjalistą. Jeśli jesteś kobietą w wieku 50-69 lat raz na 2 lata masz prawo do bezpłatnej mammografii!

Program profilaktyki raka piersi (mammografia)

Dzięki realizacji programu chcemy pokazać kobietom, jak ważne są badania profilaktyczne oraz zachęcić je do wykonywania mammografii. Regularne badanie pozwala wykrywać zmiany nowotworowe na wczesnym etapie choroby, gdy możliwa jest jej skuteczne leczenie.

Naszym głównym celem jest zmniejszenie liczby kobiet, które umierają na raka piersi.

Program skierowany jest do kobiet wieku 50–69 lat, które są najbardziej zagrożone zachorowaniem na raka piersi.

Możesz zrobić mammografię, jeśli nie robiłaś jej w ciągu ostatnich dwóch lat.

Uwaga: możesz otrzymać wskazanie do zrobienia ponownej mammografii po roku, jeśli występują u ciebie czynniki ryzyka, takie jak rak piersi wśród najbliższych członków rodziny. Czytaj więcej w sekcji „Co zwiększa ryzyko zachorowania”.

Możesz zrobić badanie w ramach programu bezpłatnie, jeśli jesteś uprawniona do świadczeń opieki zdrowotnej.

Powinny cię zaniepokoić wszelkie zmiany w piersiach, których wcześniej nie wykryłaś. Skonsultuj się ze specjalistą, jeśli zauważyłaś:

  • zmianę wielkości i kształtu piersi, która nie ustąpiła po miesiączce,
  • guzki lub zgrubienia wyczuwalne w piersi lub pod pachą,
  • zmianę koloru skóry piersi,
  • wciąganie skóry piersi,
  • pomarszczenie lub łuszczenie skóry piersi.

Ryzyko choroby zwiększają:

  • wiek – najwięcej zachorowań występuje u kobiet po 50 roku życia,
  • obciążenie genetyczne – choroby w najbliższej rodzinie,
  • czynnik hormonalny,
  • wieloletnie przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej,
  • niewłaściwa dieta, w tym otyłość,
  • częste spożywanie alkoholu,
  • wcześniejsze choroby piersi.

Mammografia jest badaniem, które za pomocą promieni rentgenowskich pozwala wykryć raka piersi w jego wczesnym stadium rozwoju. W czasie badania wykonuje się dwa zdjęcia każdej piersi.

Niektóre kobiety odczuwają krótko trwające uczucie dyskomfortu związane z koniecznością ucisku piersi podczas badania. Ucisk jest konieczny, żeby uzyskać zdjęcia wysokiej jakości.