Rak jelita grubego

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Jak zapobiegać?

Wystarczy wprowadzić do swoich codziennych nawyków zmiany, które są w stanie zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka nawet o 50%.

  1. Nie pal. Nie używaj żadnej formy tytoniu.
  2. Chroń dom i miejsce pracy – powinny być wolne od dymu tytoniowego.
  3. Utrzymuj prawidłową masę ciała.
  4. Codziennie bądź aktywny fizycznie.
  5. Zadbaj o zdrową dietę.
  6. Jeśli pijesz alkohol – ogranicz jego ilość.
  7. Bierz udział w zorganizowanych programach przesiewowych w kierunku raka jelita grubego

Dlaczego warto się zbadać?

Rak jelita grubego jest drugim najczęściej występującym nowotworem złośliwym w Polsce – co roku notuje się około 18 000 nowych zachorowań. Rak jelita rozwija się ze zmian łagodnych, tak zwanych polipów. Taka przemiana trwa najczęściej kilkanaście lat. Dlatego tak ważna jest profilaktyka raka jelita grubego. Dzięki badaniom profilaktycznym i usuwaniu polipów możliwe jest znaczne obniżenie ryzyka zachorowania na raka jelita grubego, a także skuteczne leczenie już istniejących, bezobjawowych nowotworów we wczesnym stadium choroby.

Profilaktyka raka jelita grubego

Częstość występowania polipów i ryzyko ich zezłośliwienia wzrasta z wiekiem. Znacząca większość nowych zachorowań występuje u osób po 60 roku życia. Objęcie badaniami kobiet i mężczyzn między 50 a 65 rokiem życia ma na celu wykrycie zmian potencjalnie wyleczalnych. W tym wieku 25% osób ma polipy, a 5% jest zagrożonych rozwojem raka! 

Kolonoskopia polega na obejrzeniu jelita od środka. Badanie wykonuje się za pomocą miękkiej, giętkiej rurki (kolonoskop) wprowadzanej przez odbyt do oczyszczonego jelita grubego i przesuwanej do ujścia jelita cienkiego.

Wprowadzanie aparatu i badanie są bezbolesne dla większości osób, może jednak powodować wzdęcie, uczucie parcia i ucisku. Badanie trwa zwykle 15-30 minut, ale warto przeznaczyć 1,5-2 godziny na wizytę w ośrodku badań profilaktycznych.

Jeśli zdecydujesz się na badanie, musisz się do niego odpowiednio przygotować. Najlepiej, jeśli na 3 dni przed badaniem przejdziesz na dietę płynną. Możesz pić kawę, herbatę, wodę czy soki, a także jeść zupy – jednak bez warzyw i dodatków.

W dniu poprzedzającym badanie możesz zjeść jedynie śniadanie, bez napojów gazowanych i mleka. Po południu (ok. godz. 14.00) powinieneś zacząć przyjmować specjalny preparat do oczyszczenia okrężnicy. Reakcją organizmu będą liczne wypróżnienia. Od tego momentu nie możesz jeść, aż do badania.

Obejrzenie jelita grubego wymaga oczyszczenia go z resztek pokarmowych. Dobre przygotowanie jelita poprawia jakość badania, zwiększa komfort pacjenta oraz skraca czas trwania kolonoskopii.

Wystarczy, że zrobisz kolonoskopię raz w życiu. Dalsze postępowanie zależy od tego, czy badanie wykryje jakieś zmiany.

U większości osób wynik kolonoskopii będzie prawidłowy. U 25% osób będą obecne polipy, te niewielkie (<1 cm) będą usunięte od razu za pomocą dodatkowych narzędzi wprowadzonych przez kolonoskop i przekazane do badania mikroskopowego. Usunięcie polipów jest bezbolesne i bezpośrednio po zabiegu można wrócić do domu lub pracy.

Kolonoskopia jest bezpieczna!

Kolonoskopia jest bezpieczna, jednak tak, jak w przypadku każdego badania mogą wystąpić powikłania. Do najpoważniejszych należy przedziurawienie jelita lub krwawienie, mogące wymagać pilnego leczenia chirurgicznego.

Program profilaktyki raka jelita grubego

Do końca 2021 r. profilaktyczna kolonoskopia wykonywana w ramach Programu badań przesiewowych raka jelita grubego finansowana była ze środków Ministra Zdrowia.

Od 2022 r. Program finansowany jest ze środków NFZ – w dniu 30 czerwca 2022 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 czerwca 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych, wprowadzające świadczenie – Program badań przesiewowych raka jelita grubego. Szczegółowe warunki realizacji Programu określa Zarządzenie nr 111/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 września 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju programy zdrowotne – w zakresach: profilaktyczne programy zdrowotne.